اسپرم اهدا شده می‌تواند به داخل اندام‌های تولید مثلی زن تزریق شود(intrauterine insemination) و یا برای بارور سازی تخمک‌های بالغ در آزمایشگاه (in vitro fertilization) استفاده گردد. استفاده از اسپرم اهدایی، تحت عنوان third-party reproduction شناخته می‌شود.

مرد اهداکنند اسپرم می‌تواند آشنا و یا بی‌نام برای گیرنده باشد و اهدا اسپرم به افراد اشنا اهدای مستقیم نامیده می‌شود.

پیش از اهدای اسپرم فرد باید از نطر پزشکی و خطرات احتمالی بررسی شده؛ همچنین باید از تمامی مسائل احتمالی احساسی، قانونی و روان شناختی آن آگاه گردد.

داوطلبان این کار را در جهت کمک به آنان که نمی‌توانند بچه دار شوند؛ همچون زنان بدون شریک مرد و یا زوجین با مشکلات ناباروری مرد، انجام می‌دهند.

اهدا کنندگان مایع منی به بانک اسپرم به ازای هر اسپرم اهدا شده مبلغی را دریافت خواهند کرد.
مبلغ پرداخت شده برای جبران زمان و هزینه‌های جاری این عمل است و آن قدر اندک است که هدف اصلی از اهدای اسپرم پول نباشد.

این روش هیچ خطری برای سلامتی انسان ندارد.

در صورتی که تصمیم دارید اسپرم اهدا کنید، نسبت به آثار بلند مدت آن آگاهانه عمل کنید. در صورت اهدای ناشناس موارد زیر را باید در نظر داشته باشید:
آیا آمادگی لازم برای پدر بیولوژیکی بودن فرزند و یا فرزندانی که هرگز نخواهید دید را دارید؟
اگر فرزندان به دنیا امده به کمک اسپرم اهدا شده شما، بخواهند روزی شما را ببینند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
آیا خانواده حال و یا آینده‌تان را از تصمیم‌تان آگاه خواهید ساخت؟
آگر خواستار اهدای اسپرم به یک آشنا هستید؛ باید وکیلی را برای تنظیم قرارداد حقوق و تعهدات مالی و والدی، استخدام کنید.

سازمان غذا و دارو غربالگری‌های اصلی برای بیماری‌های عفونی و بررسی خطرات احتمالی را برای داوطلبان اهدای اسپرم، الزامی می‌داند.

برخی ایالات و دولت‌ها غربالگری‌های دیگری را نیز درخواست می‌کنند. انجمن داروهای باروری آمریکا به اهدا کنندگان اسپرمی که دریافت کننده آن‌ها را می‌شناسد آزمایشات زیر را توصیه می‌کند:

 اغلب بانک‌های اسپرم محدودیت سنی ۱۸ الی ۳۵ سال را برای اهداکنندگان منظور می‌کند. برخی دیگر نیز حداکثر سن را ۳۴ سال در نظر می‌گیرند.

این آزمایشات شامل نمونه برداری از خون و ادرار به منظور بررسی بیماری‌های عفونی همچون ایدز است. اگر فرد داوطلبانه به طور منظم اسپرم اهدا می‌کند، لازم است هر ۶ ماه یکبار آزمایش شود و باید هر گونه تغییر در سلامتی را حتما گزارش دهد.

 لازم است نمونه برداری‌های متعددی از مایع منی داوطلبان انجام شود.

پیش از انجام هر نمونه برداری لازم است دو الی پنج روز پیش از آزمایش، از انزال چه از طریق روابط جنسی و یا خودارضایی خودداری کنند.

نمونه‌ها از نظر تعداد، کیفیت و تحرک اسپرم‌ها آزمایش خواهند شد.

نمونه خون از نظر بیماری‌های ژنتیکی بررسی خواهد شد.

پیشینه پزشکی خانوادگی. لازم است اطلاعات دقیقی در ارتباط با تاریخچه پزشکی حداقل دو نسل پیش ارائه دهند.

وجود پیشینه بیماری‌های ارثی، صلاحیت فرد را از اهدا اسپرم ساقط می‌کند.

ارزیابی روانشناختی. در ارتباط با نگرانی از به اشتراک گذاری اطلاعات آنان با فرزندان بیولوژیکی‌شان و یا ارتباط با آنان در اینده؛ و اگر در حال اهدای اسپرم به یک دریافت کننده آشنا باشند، در مورد ارتباط آنان با یکدیگر، سوال خواهد شد.

مشاوره در این مورد مفید خواهد بود. پیشینه شخصی و جنسی.

داوطلبین باید اطلاعات کاملی از پیشینه ارتباطات جنسی، مصرف دارو و هر نوع اطلاعات شخصی لازم برای بررسی خطرات احتمالی و بروز بیماری‌های عفونی همچون ایدز در اختیار آنان قرار دهند.

از آنان خواسته خواهد شد تا در مورد عادات، تحصیلات، تفریحات و سلایق شان توضیح دهند.

در صورتی که نتیجه هر یک از آزمایش‌های انجام شده مثبت باشد، آنان برای درمان و مشاوره ارجاع داده خواهند شد.

پس از انجام تمامی آزمایشات از آنان خواسته خواهد شد تا با امضای رضایت نامه‌ای متعهد شوند هیچ گونه خطر بیماری‌های جنسی و ژنتیکی را ندارند.

پیش از اهدا اسپرم نیز از آنان خواسته خواهد شد دو الی پنج روز پیش از اهدا، از انزال چه به طریق روابط جنسی و یا خودارضایی خودداری کنند.

اهدا اسپرم به طور معمول در بانک اسپرم انجام می‌شود. آنان به کمک خودارضایی مایع منی را در یک اتاق شخصی به داخل یک ظرف استریل خواهند ریخت.

نمونه فریز شده و به مدت حداقل شش ماه در قرنطینه نگهداری خواهد شد.

سپس فرد برای بیماری‌های عفونی همچون ایدز دوباره آزمایش می‌شود.

اگر نتیجه تمام آزمایشات منفی باشد؛ نمونه را از حالت فریز خارج کرده و دوباره از لحاظ تعداد، کیفیت و تحرک آن را می‌آزمایند.

اسپرم‌های برخی مردان در دوره فریز بیشتر در خطر آسیب هستند. همچنین میزان آسیب در میان اسپرم‌های یک نمونه نیز می‌تواند متفاوت باشد.

اگر اسپرم‌های فرد کیفیت استاندارد را داشته باشند، به عنوان اهدا کننده پذیرفته خواهند شد.

باید به خاطر داشته باشید که هر بانک اسپرم تعداد محدودی از اسپرم‌های یک نفر را برای باروری استفاده خواهد کرد ولی با این حال دستورالعمل و محدودیت‌ها متفاوت است.

اگر نتیجه هر یک از آزمایشات مثبت باشد برای درمان و مشاوره ارجاع داده خواهند شد.